Erkeksiz kadınlar nasıl yaşıyor

Eşi ölmüş ya da boşanmış kadınların dörtte üçüy iyecek, yakacak, giyecek gibi temel ihtiyaçları dahi karşılayamıyor.

Cumartesi günü (10 Eylül 2011) bir toplantıya katıldım. "Boşanmışlar, dullar, kocasını terk etmişler/kocası tarafından terk edilmişler, kocası cezaevinde olanlar Türkiye'de nasıl yaşar?" ya da bir başka deyişle, "erkeksiz kadınlar"ın durumunu ele alan bir araştırma ile ilgili toplantıydı bu.

Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü (SYDGM) ve Boğaziçi Üniversitesi ortaklığıyla "Boşanmış ve Eşi Vefat Etmiş Kadınlar İçin Bir Nakit Sosyal Yardım Programı Geliştirilmesine Yönelik Araştırma Projesi" konulu bir araştırma yapılmıştı ve projeyi yürüten Prof. Dr. Şemsa Özar ile Burcu Yakut Çakar sonuçları açıkladılar.

Eşi ölmüş, boşanmış 18-64 yaş arası 1220 kadınla yapılan anket çalışması; eşi tarafından terk edilen, eşini terk etmiş ve eşi cezaevinde olan kadınları da kapsayan 26 kadınla da derinlemesine görüşmeyi içeriyor proje. Sonuç rakamları oldukça çarpıcı. Öyle ki kadınların dörtte üçü yiyecek, yakacak, giyecek, ev eşyası ve çocukların eğitimi gibi temel ihtiyaçları karşılayamıyor.

Türkiye'de eşi vefat etmiş kadınların yüzde 52,2'sinin, boşanmış kadınların yüzde 51,6'sının ve evli kadınların yüzde 73,4'ünün sosyal güvencesi bulunmuyor. Sosyal güvencesiz olan eşi vefat etmiş kadınların yüzde 66,6'sı, boşanmış kadınların ise yüzde 39,8'i kişi başı 100 TL'nin altında gelir düzeyi olan evlerde yaşıyor.

Borçluluk durumu da önemli sayıda kadının varolan geliriyle geçimini sağlayamadığına işaret ediyor. Görüşülen kadınlardan yüzde 63,3'ü bakkal, kasap gibi esnafa borçlu. Yani gelirleriyle ailelerinin temel ihtiyaçlarını bile karşılayamıyorlar.

Kadınlar neden çalışamıyor?

Eşi vefat etmiş kadınların yüzde 5,5'i, boşanmış kadınların ise yüzde 26,1'i gelir getirici işlerde çalışıyor. Araştırmayı yapanlar, kadınlara istihdam olanakları sağlama konusunda bu alandan sorumlu kurumların çok etkin çalışmadığını öne sürüyorlar.

Araştırmaya göre kadınların çalışmasının önündeki engellerin başında toplumsal cinsiyet temelli rol dağılımında paylarına düşen ev işleri, çocuk ve yaşlı bakımı gibi sorumluluklar geliyor. Ayrıca ortalama gelir düzeyindekilerin maddi açıdan erişebileceği kreş ve yuvaların yokluğu, kamu okullarındaki eğitimin mesai saatleriyle uyum içinde tasarlanmamış olması da kadınları çalışma hayatından uzaklaştırıyor.

"Dul kadın sıkıntısı"

Derinlemesine yapılan görüşmelerde, maddi sıkıntının yanında eşi ölmüş kadınların sürekli "dul kadın sıkıntısı"ndan söz ettiklerini, dul olma halinin üzerlerinde baskı oluşturduğundan şikayet ettiklerini söyleyen Prof. Dr. Şemsa Özar, baskı görmediğini söyleyen kadınların da aslında baskı görmemek için kendi içlerine kapandıklarını belirtiyor.

Ne yapmalı?

Araştırmacılar, kadınların yaşamlarını kendi tercihleri doğrultusunda iyileştirecek bir ortamın oluşturulmasının "yardım" adı altında nakit transferi yaparak mümkün olmayacağını söylüyorlar. Uygulanacak politikaların çalışma koşulları, gelir adaletsizliği ile birlikte toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikleri ve ayrımcılığı dönüştürmeyi hedeflemesi gerektiğini belirtiyorlar. Buna göre kadınların bir erkeğe ya da aileye bağımlı olmadan, bir birey olarak yaşamlarını sürdürebilecekleri imkanların sağlanması gerekiyor.

Eşi ölmüşlere ev ve işte öncelik

Toplantıda, Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü'nden (SYDGM) Şebnem Avşar Kurnaz, araştırma sonucunu Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin'e sunduklarını ve bu doğrultuda harekete geçileceğini söyledi. Öncelik, eşi ölmüş kadınlara verilecek.

Kurumlarla yapılan protokollere göre kadınlara TOKİ'den ev verilmesi, Kredi Yurtlar Kurumu'nun bu kadınların çocuklarına burs sağlaması, İŞKUR'un iş bulmada eşi ölmüş kadınlara öncelik vermesi sağlanacak.

Elbette ideal olan, "dul" ve "boşanmış" ayrımı yapılmadan tüm yalnız kadınlara aynı hakların tanınması. Ancak bakanlık, boşanmış kadınları ilerleyen zamanlarda sosyal yardım kapsamına alacak. Boşanmış kadınların da sosyal yardım kapsamına alınacak olması bile bir ilerleme kaydedildiğini gösteriyor. Çünkü toplantıda, bu araştırmaya başlanırken, önceki dönem hükümetinde boşanmış kadınlara sosyal yardım yapılmasının boşanmaya teşvik edeceği gerekçesiyle reddedildiği, ancak Fatma Şahin tarafından bu dönem kabul edildiği de konuşuldu. Hatta araştırmacıların buna cevaben, "Sosyal yardımla hemen boşanma gerçekleşecekse zaten ortada bir sorun vardır, o evlilik zoraki yürüyordur" dedikleri de anlatıldı.

Bahsedilen protokollerin hayata geçmiş halini yaşayıp göreceğiz. Bakalım, gerek eşi ölmüş gerekse de boşanmış, yalnız kadınların hayatı kolaylaşacak mı?

Yorumlar

ayşe 13-09-2011 16:46:56

bi kadın kocayı ssk görürse sonuçbu olur kendini garantilemeden evlenmenin bedelibu işte kimseye güvenilmez hayat insanları degiştiriyor.adamda evlendi diye bi kadını sırtında ömür boyu tasıyacak degil ya sevgisi saygısı bitmişse aynı evi zoraki paylaşmanın anlamı yok bunun adı zaten evlilik olmaz

delikanlının biri 13-09-2011 12:52:24

çocukken nasıl büyüyoruz iyi bir inceleyin. pamuk prense, kül kedisi, kibritçi kız bilmem ne. neymiş efendim toz pembe bir diyarda hayalleri olan bir kız var. kurtarıcısı hep bir prens falan.biz erkeklerde süperman, batman, örümcek adamla büyüdük. neymiş efendim erkekler hep kurtarıcı hep ölümsüz hep güçlü. işte bu misyonla kadınlar hazırcı mazlum korunmaya hep muhtaç zihniyetle büyüyor. erkekler ise hep güçlü hep ölümsüz olacak. kahraman olacak. yok öyle yağma! bizde etten kemikteniz be!

DOST ACI SÖYLER 13-09-2011 10:44:15

kiz anneleri ve babalari, kizlarinizi ,bir kadin veanne adayı olarak yetiştiriniz.şımartıp şımartıp,şişirip boş bir çuval gibi yetiştirmeyin.kocaya gidiyor, telefon elinde mesaj çekiyor, çünkü babası ve cici annesi onu öyle kabul etmiş.ama onurlu erkekler onu kaldıramıyor.buyrun cenaze namazına.

bay 13-09-2011 10:27:19

evli çiftler kısa zaman içinde neden boşanıyorlar araştıma yapılın sebebi ortaya çıkacaktır

mardinli 13-09-2011 09:25:11

arkadaşlar boşanmanın 1.nedeni bence kadın çok yazık bu insanlara

sukranunal 13-09-2011 09:09:35

inanilir gibi değil !!! şiddet devam etsin ammmaaa boşanma olmasin !!! pes gerçekten pes !!!

cenk işler 13-09-2011 08:58:36

daha özgür bir hayat için ailelerini yuvalarını yıkanları allah da da mesut etmez inşaallah. genelde dul kadınlardan bahsedilir ancak dul erkeklerden kimse bahsetmez.kadın hayatını kendi başına yetebilir, yönetebilir ancak ya erkek,yaşı 50 yi geçmiş ve eşi olmayan erkeklerden neden kimse bahsetmez.kadının üstünlüğü ön plana çıkaran bir anlayış var.

TERS YÜZ 13-09-2011 08:46:51

elbıse degıstırılır gıbı es degıstırılırmı bosanmalar arttıgı ıcın cınayetlerde arttı eskıden sıddet vardı ama bosanmalar da azdı ama sımdı durum farklı bosanmalar kolaylastıgı ıcın malesef cınayetlerde arttı

SÜLEYMAN 13-09-2011 04:13:04

kocalarınızın kıymetini bilin siz kocanızı severseniz kocanız yumuşar

lale 13-09-2011 00:00:26

önce milleti boşanmaya teşvik ediyorlar sonrada bu sorunlara ağlıyorlar.. kadın hakları diye diye bitirdiniz aile kavramını.. insanlar artık kadere inanmıyor aksine isyan ediyor... kocası ölen veyahapse girenlere devlet bir maaş bağlayabilir ama boşananlara hiç acımam...

cenk 12-09-2011 23:35:54

nicin tek taraflı bakılıyor dul erkekler ne yapsın karısı çocuklarıda bırakıp gidiyorsa

ahıshalı 12-09-2011 22:29:51

dul kadın diye bahsedildiği yerede hiç dul erkekden bahsedilmiyor. erkekler nasılyaşar. yuvası yıkılmış bir erkek veya kadın mutlu olamaz çünkü birdefa kafadan rahat olmalı kese bol ev sıcak olması için moral olmalı nasıl başaracaksınız medeni kanunu düzenleyerek.

yavuz 12-09-2011 22:20:34

bence suç sadece erkektemi ya kadın sütten çikmış ak kaşik değil herhalde sırf boşanmak için boşannanlarda var ortada hiç sebeb yokken...birde erkek gözüyle bakın ...

deniz 12-09-2011 21:53:55

çağdaş,gelişmiş ülkelerde sorun yok.ama burda eğitimsiz insan çok olduğu için kadının işi zor.

yetti garik bu acindirma 12-09-2011 21:25:15

saclari uzun akillari kisa.kadin nasil yasiyormus.herkes hak ettigi gibi yasiyor.erkekleri dusunen hic yok.

ömer 12-09-2011 21:13:12

bu bela azdır boşanm,işlarane diye boşaniyorlar eyer kocalarına az saygılı olsalar bu hale gelemzler dunya hepsi onların olsa ne yazar

Ejder 12-09-2011 21:04:21

bu durumun çözümü çok kolay. 1,5 ayda net sonuç alınır. sadece tarıma dayalı ekonominin canlanmasında bu insanları seferber yapmak lazım. o kadar!. kısaca bilinçli tarım ile 365 gün mahsul alınacak bir alt yapı. gerisi önce yurtiçi sonrada yurtdışı ihraçaat.

mmm 12-09-2011 18:54:42

simdi neden islamin 4 ese kadar musamaha gosterdigini daha iyi anlariz sanirsam....

peki ya cinsellikleri 12-09-2011 18:20:07

cinselliklerini nasıl yaşıyorlar? bu da önemli bir sorudur...çünkü toplum tarafından dullara nedense potansiyel kötü gözle bakıyorlar.

oxy 12-09-2011 18:17:49

üzüldüm habere bir çözüm yolum yok

YORUM YAZ