Dünyada son yıllarda öne çıkan "süper yaşlanma” kavramının hayat şekliyle çok yakından ilişkisi olduğuna dikkat çeken uzmanlar, beslenmeden fiziksel ve zihinsel aktiviteye kadar birçok faktörün sağlıklı yaşlanma üzerinde çok önemli ve etkili olduğunun altını çizdi. Uzmanlar bilinçsiz ilaç kullanımı ve doz değişiminin de aynı madde ve alkol kullanımı gibi beyni yaşlandırabileceği uyarısında bulundu.

Yaşlanma sürecinden her organ gibi beynimizin de etkilendiğine dikkat çeken Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi'nden Uzman Klinik Psikolog İnci Birincioğlu, şunları kaydetti:

"Her organ gibi beynimiz de yıllar geçtikçe yaşlanıyor ve performansı teklemeye başlıyor. Burada teklemeden kastım tabii ki şiddetli davranış değişiklikleri, lisan işlevinde bozulma veya aşırı derecede unutkanlık değil; eğer hayatınızı etkileyecek ölçüde bir bilişsel değişiklik fark ediyorsanız hemen doktora gidin. Burada demek istediğimiz çoğumuzun yaşlandıkça eskisine göre daha yavaş anımsaması, dikkatimizin daha kısa zamanda dağılması veya matematik, çizim, anlatım gibi çeşitli fonksiyonlarda günlük hayat işlevini bozmayacak ölçüdeki performans düşüşü yaşamamızdır. Nasıl insan henüz anne karnındayken beyinsel temelleri atılmış olan lisan işlevlerine rağmen ancak 2 yaşında konuşabilme olgunluğuna ulaşıyorsa, aynı şekilde belirli bir yaştan sonra da daha yavaş 'öğrenir.' Bu biyolojik süreç doğaldır.”

yaşlanma

Süper yaşlanma araştırılıyor

Son yıllarda bilim dünyasında "süper yaşlanma” kavramının araştırıldığını belirten Psikolog Birincioğlu, 'super – ager' (süper yaşlananlar) ismi verilen ve bildiğimizden farklı şekilde yaşlanan bir grup olduğunun fark edildiğine dikkat çekerek, "Günümüzde Journal of Neuroscience dergisinde yayınlanan makaleler ile Harvard Tıp Fakültesi'ndeki çalışmalar başta olmak üzere, beynin zannedilen gibi yaşlandıkça yavaşlamasının 'doğal' bir olgu olmadığına yönelik bir inanç gelişiyor. Yapılan araştırmalar genetik, nöropsikolojik değerlendirme ve – Arka Planda Çalışır Haldeki Beyin Aktivite Ağları - (Brain Default Mode) nörogörüntüleme gibi üç temel ayak üzerinden yürüyor ve süper yaşlanan grubun 'normal' yaşlı gruba göre ne gibi farklılıkları barındırdıkları anlaşılmaya çalışılıyor” ifadelerini kullandı.

Süper yaşlanma için bu önerilere kulak verin

Genetik faktörler her zamanki gibi başı çekse de süper yaşlıların hayat tarzlarında bazı farklılıklar olduğunu vurgulayan Psikolog Birincioğlu, bu konuda yapılan araştırmalar sonunda elde edilen tavsiyeleri ve püf noktaları şöyle sıraladı:

- Kafa travmalarından korunmak.

- Sigara içmemek.

- 15 dakika da olsa her gün egzersiz ya da yürüyüş yapmak, sosyal etkileşime dair herhangi bir etkinliğe düzenli olarak katılmak, tansiyon ve kolesterolü dengede tutacak şekilde beslenmek.

- El işi içeren ve bilişsel işlevleri arttıran hobilerle uğraşmak; bu puzzle yapmak da örgü örmek de; çizim yapmak da; tamirat işleri ile uğraşmak da olabilir.

- Alkol ve madde kullanımından uzak durmak.

- Herhangi bir sağlık sorunu olduğu fark edildiğinde doktora gitmeyi ertelememek.

- Kaliteli uyku.

yaşlanma

Bilinçsiz ilaç kullanımı beyni yaşlandırıyor

Yaşlanma sürecine bilinçsizce ilaç kullanımın olumsuz etkileri olduğunu vurgulayan Psk. Birincioğlu, "Psikiyatri ve nöroloji alanında uzman kişilerin verdiği medikal tedavi dozu ve şekline hasta ya da hasta yakınlarının kesinlikle müdahil olmaması gerekiyor. Mesela gerekli olan bir ilacı 'iyi' olduğu gerekçesi ile bırakan kişi, semptomlar tekrarladığında benzer hiçbir ilacın hiçbir dozundan aynı iyileştirici etkiyi alamayabiliyor. İşin kötüsü kişinin şikayetleri çok daha fazlasıyla ve beynin yaşlanmasıyla sonuçlanabiliyor” dedi.

Uzman Kilinik Psikolog Birincioğlu, beynin, gen – fizyoloji - kimya – biyoloji – psikoloji ve sosyoloji gibi pek çok alan tarafından araştırılan üst düzey mekanizmalara sahip bir organ olduğunu hatırlatarak, "Bilgisizce yapılan ilaç kullanımı ve doz değişimi de aynı madde ve alkol kullanımı gibi beyni yaşlandırabilir” şeklinde uyardı.