Dünya Kanser Günü ilk kez 2005 yılında Uluslararası Kanser Kontrol Örgütü (UICC) tarafından düzenlenmiştir. Aynı yıl ülkemizde de Türk Kanser Araştırma ve Savaş Kurumu Derneği tarafından başlatılmış, Dünyada ve ülkemizde kanser konusundaki en büyük kampanyalardan biri olmuştur. Dünya Kanser Günü, 4 Şubat'ta kanser farkındalığını arttırmak için kutlanan uluslararası bir gündür. Kampanyanın her yıl farklı bir teması vardır. 2019 Dünya Kanser Günü teması: "Kararlıyım ve Yapacağım" olarak belirlenmiştir.

2018'de kansere bağlı tahmini ölüm sayısı 9.5 milyon idi ve bu da günde 26.000 ölüm anlamına geliyor. Çevresel faktörlerin kötüleşmesi, hava kirliliğinin artması, yaşam tarzları ve yeme alışkanlıklarının kötüleşmesi bu sayının ne yazık ki artmasına yol açıyor.

Artan yaş, meyve ve sebze alımının düşük olmasından dolayı beslenme durumunun zayıf olduğu stresli yaşam tarzı, tütün ve alkol kullanımı, kronik enfeksiyonlar, fazla kilolu olmak gibi nedenler meme, yemek borusu, kolorektal, yumurtalık ve endometriyal kanser riskini arttırır.

Kanser riskini artırabilecek yiyecekler

İşlenmiş etler: Jambon, pastırma, sosis ve salam gibi işlenmiş etler; bağırsak, mide ve pankreas kanseri riskini artırabilir. Füme gıdalar yüksek sıcaklıklarda pişirildiğinde, içlerinde bulunan nitratlar (raf ömrünü uzatmak için ilave edilmiştir) daha tehlikeli nitritlere dönüşür.

Şekerli içecekler: Şeker ilaveli içecekler ölümcül karışımlardır. Üreticiler işlenmiş ve paketlenmiş yiyeceklere çok miktarda şeker eklemektedir. Yüksek fruktozlu mısır şurubu gibi gizli şekerler, serum insülininde ani yükselmelere neden olan ve aynı zamanda kanser hücrelerini besleyen maddelerdir. Pastalar, şekerlemeler, bisküviler, kahvaltılık hazır tahıl gevrekleri ve enerji içecekleri gibi gizli şeker kaynaklarından kaçınılmalıdır.

Tuzlanmış yiyecekler: Kuru et, tuzlu balık vb. gibi çok tuzlu yiyeceklerin düzenli olarak tüketilmesi, mide zarına zarar verir ve iltihaplanmaya neden olur. Bu durum mide kanserine neden olabilir. Her zaman mevsiminde, taze ürünleri tercih edin.

Yanmış etler: Kırmızı etler, yüksek sıcaklıklarda ızgarada pişirildiğinde ve kömürleştirildiğinde, DNA'ya zarar veren heterosiklik aminler ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar üretir. Orta ateşte pişirin ve aralıklarla çevirin. Orta dereceli pişirme ve kızartma güvenli pişirme yöntemleridir.

Yapay tatlandırıcılar: Şeker tüketmemek için yapay tatlandırıcılara geçilmesi de akıllıca bir karar değildir. Bazı çalışmalar yapay tatlandırıcılar ile kanser riski arasında bir bağlantı olduğunu göstermiştir.

Alkol: Kesin bir çalışma olmasa da birçok çalışma alkol alımı ile kanser arasında bir ilişki bulmuştur. Tüketimdeki ılımlılık, zararlı etkilerini en aza indirgemek için çok önemlidir.

Konserve yiyecekler: Çoğu konserve kutusu, kanser riskini arttırdığı bilinen bisfenol A (BPA) içerir. Birçok plastik ambalaj ayrıca BPA içerir. Konserve ürünler arasında domates ürünleri en kötüsüdür, çünkü asitlikleri daha fazla BPA'nın yiyeceğe sızmasına neden olur.

Hidrojenlenmiş yağlar: Margarinler, hücresel zarların şeklini değiştirir ve anormal hücrelerin büyümesini arttırır, kesinlikle çok zararlıdır. Ölçülü olarak kullanılmaya çalışılmalıdır. Hindistancevizi yağı, yer fıstığı yağı gibi çeşitli sağlıklı yağlar tercih edilebilir.

Aşırı sıcak yemekler: Bunlar yemek borusu kanseri riskini arttırır. Aşırı sıcak yiyeceklerden kaçınılmalıdır.

Kanser hücrelerinin büyümesini önlemede yardımcı olacak bazı gıdaalr vardır. Bunlar genel olarak zerdeçal, sarımsak, turunçgiller, meyveler, domatesler, mor-kırmızı meyveler ve sebzeler, yüksek lifli kepekli tahıllar, fındık ve tohumlar, fasulye, yapraklı sebzelerdir. Uygun diyet ve yaşam tarzı kanser riskini azaltmada büyük ölçüde yardımcı olabilir.

Dyt. Serkan Sıtkı Şahin

Kadinvekadin.net özel içeriğidir.