Konuşma geriliği; çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir.

Aylara göre konuşmanın normal gelişimi:

2. ay mırıldanma, yabancılara gülücük sese yönelme

3. anlamlı olmayan sesler çıkarma

4. ay gülme

6.ay sesli harfleri tekrar etme

9.ay sessiz harfleri tekrar eder

12.ay tek kelimeleri söyler

15.ay eliyle gösterip anne baba dışında kelimeleri söyler

18.ay 10 kelimeye kadar söyler

21.ay iki kelimeli cümleler

24.ay ihtiyaçlarını anlatacak kadar en fazla 3 kelimeli cümleler kurar

30.ay kendini ben diye tanımlar ve adını bilir

36.ay sayıları bilir konuşmaları anlaşılır olur

4 yaş olayları hikâyelendirir

KONUŞMA GERİLİĞİ SEBEPLERİ

Anatomik sebepler

Beyin hasarı

Anne karnında geçirilen enfeksiyonlar

Mikrosefali ( baş çevresi küçüklüğü )

Yarık damak

Enfeksiyonlar

Menenjit

Tekrarlayan orta kulak enfeksiyonu

Kimyasal ajanlara maruz kalma

Gebelikte alkol kullanma

Yenidoğan sarılığı

Travma

Kafa travması

İntrakaranial kanama

Damar tıkanıklığı ile seyreden hastalıklar

Metabolik

Otizim

Noromüsküler gelişim hastalıkları

Çevresel

En sık görülen nedenleri: zekâ geriliği, işitme kaybı, gelişimsel dil becerileri kaybı, otistik hastalılardır.

KONUŞMA GERİLİĞİNE YAKLAŞIM

Konuşma geriliği olan çocuklarda konuşmaları algılanmasında ve sesleri duymasında problem olmadığı tespit edilmelidir. Detaylı bir muayene sonrası başka becerilerinde gecikme olup olmadığı belirlenir. Genetik, metabolik, kas sinir hastalığı açısından araştırılır. Bulunan konuşma geriliğine yönelik tedavi planlanır.

KONUŞMA GERİLİĞİNDE KLİNİK İPUÇLARI

Çocuğun ilk sözcüğünü, anlamlı sözcüğünü ve anlaşılır konuşması ne zaman söylediği

İşitme ve görme problemi varlığı

Nörolojik gelişimi normal mi?

Çocukta gelişme geriliği varlığı

Konuşmasında normalden sapma var mı? ( otizm bulgusu olabilir )

Ailesel yoksunluk, ilgisizlik var mı?

Ailesel bilinen hastalık varlığı

Konvülsiyon hikâyesi varlığı

Konuşma geriliğinin tanısını koymada ve hastaya yaklaşımda önemli ipuçlarıdır.

MUAYENE BULGULARI

Baş çevresinde büyüklük veya küçüklük varlığı

Anormal yüz görünümü varlığı

Şekil bozukluğu olan kulak ve göz varlığı

Kulak zarında bozulma

Sosyal bozukluk içine kapanıklık korku ve tedirginlik hali

Sosyal çevre ile uyumsuzluk, ilgisizlik, kendine has ayrı bir hayatta yaşama

Beslenme bozukluğu ve büyüme gelişme geriliği varlığı

Koordine hareket bozukluğu

Çocukta halsizlik zayıflık çabuk yorulma

Muayene esnasında kontrol ve dikkat edilmesi gereken noktalardır. Şikâyetin tanımlanmasında yardımcı olur.

Dr. Cengiz Akbenlioğlu/MediLife