Adet döngüsü yani aylık adet kanamasının ilk gününden sonraki adet kanamasının ilk gününe kadar geçen sürenin 21. ve 35. günleri arasında olması durumunda normal bir adet kanaması kabul edilir. Fakat gerçek yumurtlamanın olduğu bir adet döngüsünün istikrarlı bir sürede oluşması gerekir. Yani son 6 ayda oluşan adet kanamaları arasında geçen sürenin, yani adet döngüsünün 21 ve 35 günlük periyotlar içinde olmasına rağmen, adetler incelendiğinde döngüler arasında düzensizlikler olduğu görülebilir. Adetlerin bu aylarda farklı zamanlarda olması düzensizlik olarak değerlendirilebilir. 6 ay içinde adet döngülerinin normal süreler içinde olmasına rağmen, günlerde istikrarsızlık olması yüzünden yumurtlama bozukluğu olduğu dikkate alınmalıdır.

Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Op. Dr. Serkan Oral kadınvekadın okurları için adet düzensizliği hakkında önemli bilgi verdi.

Adet kanaması düzeni normal olan bir kadın ortalama olarak 28 günde bir yani bir adet kanamasının başlamış olduğu ilk günden, sonraki adet kanamasının başladığı ilk güne kadar geçecek sürede kanama meydana gelir. Bu kanamanın süresi 3-7 gün kadar devam eder. Âdetin ilk günlerinde genellikle daha fazla olan kanama giderek yavaş miktarlarda azalarak, en fazla 7 gün içinde tamamıyla biter. Bir kadın bütün adet dönemi içinde yaklaşık olarak 40 ml kan kaybetmektedir. Bazı kadınlarda bunun dışında iki adet kanaması arasına denk gelen yumurtlama dönemi sürecinde az miktarda lekelenme şeklinde kanama meydana gelebilir. Bu kadınların yumurtlama döneminde meydana gelen kanama her ay sürekli olarak tekrar eder. Bu normal dışı bir durum olarak görülmez. Bu düzenin dışında olan sapmalar düzensiz kanama olarak adlandırılır. Her adet düzensizliğinin tipine uygun, kendine özgü sebepleri ve tedavi şekli olduğundan, teşhis konulması aşamasında bunun kadın tarafından doğru tarif edilmesi gerekir.

Akla gelen ilk neden 'gebelik'

Doğurganlık çağında olan kadınlar aktif olarak cinsel bir yaşam sürüyorsa, düzensiz adet kanamalarının en fazla görülen sebepleri gebeliğe bağlı meydana gelen sorunlardır. Bu yüzden düzensiz adet kanaması olan kadınlara doktor tarafından sorulan ilk soru, "gebelik olabilir mi?” olur. Adet düzensizliklerinin önemli bir nedeni de tiroit bezi hormonlarındaki eksiklik ya da fazlalık olmasıdır. Bu gibi durumlarda adet kanamasının düzeninde bozulma görülür.

Kadınlar adet görme dönemine girdiklerinde bunun düzenini kontrol edebilmek için, mutlaka düzenli olarak not almalıdır. Adet kanamasının başlangıcını, ne zaman bittiğini ve kanama miktarını not almalıdır. Adet kanaması sırasında kullanmış olduğu pet miktarını bilmesi gerekir. Gördüğü adet kanamaları arasında ara kanama olup olmadığını belirlemelidir. Cinsel hayatı aktif olan kadınlar ise, cinsel ilişki sonrasında herhangi bir kanama olup olmadığına bakmalıdır. Kısaca adet kanamalarıyla ilgili olan her anormal durumu takip etmeleri gerekir. Bu adet düzensizliğinin belirlenmesi için oldukça önemlidir. Düzensiz adet kanamaları kadının önce kendini kontrol altında tutmasıyla belirlenebilir.

Polikistik over sendromunun adet düzensizliğine etkisi nedir

Polikistik over sendromu olan kadınların % 90 oranında adet düzensizliği bulunmaktadır. Diğer % 10'luk hastalarda ise düzenli adet kanaması olabilir. Polikistik over sendromu hafif olan hastalarda yumurtlama bile olabilir. Bu hastalarda adet düzensizliği çoğunlukla ergenlik döneminde başlamaktadır. Normal olarak ilk adet kanamasını takip eden kanamalarda olan düzensizlik en fazla 2 yıl içinde düzenli aralıklarla olan adet kanamalarına bırakmaktadır.

İlk başlarda kanamaların düzensiz olmasının sebebi hormonal sistemdeki olgunlaşma sürecinin devam etmesi ve her döngü sırasında yumurtlamanın olmamasındandır. Sistemin olgunlaşması, adet döngülerinde yumurtlama olmasından sonra, adet kanamaları düzenli hale gelmektedir. Ancak polikistik over hastalarında bu sistemin düzeni bir türlü oluşamaz. Bu süreçte adet düzensizliği yüzünden doktora giden kızlara genellikle düzenleyici ilaçlar verilmektedir. Bu sebeple polikistik over sendromunun adet düzensizliği olarak verdiği belirti de maskelenmiş olur ve hastalığın tanısı daha çok yirmili yaşlarda konur.

Menopoza geçiş döneminde olan düzensiz adet kanamaları

Kadınlar üreme döneminde adet sikluslarında her ay düzenli yumurtlama olması yüzünden düzenli bir şekilde adet görürler. Menopoz dönemine yaklaşan kadınlarda ise yumurtalıkların içinde bulunan yumurta hücrelerinin sayısı ve kalitesinde azalma olması nedeniyle adet sikluslarında giderek artış gösteren sıklıkla yumurtlama meydana gelmez. Kadın menopoz döneminde araları sürekli uzayacak şekilde adet görmeye başlar. Bazen de yumurta kalitesindeki düşüklük nedeniyle, üretilen progesteron hormonu seviyesinin yeterli olmadığında sorun yaşanmaya başlar. Bu etkiler kadınlarda adet düzensizliği şeklinde kendini gösterir. Bu nedenle kadınlarda menopoza geçiş döneminde belirlenen hormon bozukluğu belirtileri çok iyi takip edilmelidir.

Menopoz dönemine girmiş olan kadınların adet kanamalarında gecikme olabilir, âdetin gecikmesiyle beraber adet görememe hali oluşabilir, adetlerin görülmesi seyrekleşebilir, adet gecikmesi sonunda aniden beklenmeyen bir zamanda adet kanaması olabilir ya da adet kanamasının görülme süresi uzar ve gelen kanamanın miktarı artabilir. Menopoz döneminde meydana gelen adet düzensizlikleri organik bir nedene bağlı olabilir. Bunlar dikkate alınarak menopoz döneminde olan kadınların mutlaka 6 ayda bir düzenli şekilde jinekolojik muayenesinin yapılması ve ultrasonla tetkik edilerek organik sebeplerin değerlendirilmesi gerekir.

Düzensiz adet kanamalarındaki diğer sebepler nelerdir

Üreme çağına gelmiş olan kadınlarda adet kanamalarında gecikme, düzensizlik oldukça sık görülebilir. Aktif olarak cinsel yaşam süren, etkin korunma yöntemi kullanmayan kadınlardaki adet kanaması gecikmelerinin sebebi gebeliktir. Bunun dışındaki neden adet döngüsü sırasında yumurtlama olmaması ve rahim iç tabakasında kanama olup dökülmesinde gecikme olmasıdır. Adet kanamaları düzenli olan kadında bir anda düzensizlik olmasının sebebi stres, mekân değişimi ya da mevsimsel değişimler olabilir. Bir kadının adet döngüsü içinde yılda bir defa adet kanamasının gecikmesi önemsenmesi gereken bir durum değildir. Fakat bu sorun yani adet gecikmesi yıl içinde daha sık tekrarlıyorsa, kadının adetleri seyrek, uzun süreli, fazla miktarda gibi geliyorsa, bunun belirlenmesi genel sağlığını koruyabilmek için önemlidir.

Toplumda sık görülen adet düzensizlikleri

Adet görememe: Olması gereken adet kanamasının minimum 10 gün kadar gecikmesidir. Bu düzensizlikten önce düzenli olarak adet kanamaları olan kadınlarda, doğurganlık yaşında olmaları halinde öncelikle gebelik testi uygulanmalıdır. Bu testin olumsuz çıkması halinde fiziksel stres, psikolojik stres, ağır fiziksel aktivite, aşırı kilo verme gibi nedenler belirlenmelidir. Bunlar adet düzensizliğine neden olabilir. Adet düzensizliği yeni başlamamış, en az 3 aydan beri devamlı olarak gecikme olması halinde, kadınlardaki hormonal dengesizlikler araştırılmalıdır. Öncelikle kilo artışı, aşırı tüylenme, akne sorunu gibi belirtiler varsa, polikistik over sendromu değerlendirilmelidir.

Ara kanamalar: Adet kanamalarının arasında oluşan ara kanamalara sebep olarak en fazla rahim ağzında ve rahim iç tabakasında oluşan enfeksiyonlar gösterilebilir. Bu enfeksiyonlar daha çok cinsel temasla geçen ureoplazma ve klamidya bakterileri nedeniyle oluşur. Bu etkilerin dışında hormonal düzensizlik, polip, miyom, genital organın yaralanması, kullanılan bazı ilaçlar ve endometriozis hastalığı enfeksiyona sebep olabilir. Ayrıca kadınların gebelikten korunmak için kullandığı rahim içi araçları rahim iç tabakasında tahrişe neden olabilir, düşük dozda doğum kontrol hapı kullanma, korunma iğneleri ve implanon hormonal dengesizliğe neden olacağından, adetler arasında lekelenme şeklinde kanamalar oluşturabilirler. Nadir olarak rahim ağzında olan kanser öncüsü lezyonlar, rahim kanseri, rahim ağzı kanserleri ve diğer genital kanserler ara kanamalara neden olabilir. Bu sebeple kadınlarda oluşan ara kanamalar ciddiye alınmalıdır. Ara kanamaların tedavisi kanamaya neden olan etkene yönelik uygulanmaktadır. Tedavi edilmeyen kanamalarda kan kaybı nedeniyle oluşan anemi, kanamaya bağlı olarak kısırlık ve kanser gelişimi izlenebilir. Tedavi için genellikle progesteron içeriğindeki hormon preparatlarının kullanılarak, ara kanamaların önlenmesine çalışılır.

Aşırı kanamalar: Bu türdeki adet düzensizliklerinde 10 günden daha fazla süren ya da günde kullanılan pet miktarı fazla olan kanamalar vardır. Buna menopoza girme döneminin gelmesi, hormonsal düzensizlikler, kan sulandırıcı ilaç kullanımı, kan pıhtılaşma bozukluğu gibi etkenler neden olabilir. Bunların dışında rahim kaslarında olan kalınlaşma nedeniyle oluşan miyomlar, rahim içi kullanılan spiral gibi araçlar ya da rahim duvarında olan kalınlaşmayla kasların kasılma yeteneğinin olumsuz şekilde etkilenmesi kanama süresini uzatabilir ve kanama miktarını arttırabilir. Bunların tedavi edilmesi için, öncelikle sebebin tespit edilmesi gerekir.

Adet düzensizliği nasıl tedavi edilir

Adet düzensizliğinin nedenleri belirlenmeden bu sorunun tedavi edilmesi oldukça zordur. Bu nedenle kadının jinekolojik muayene edilmesi gerekir. Cinsel yaşamı aktif olmayan genç kızlarda ultrason muayenesi yapılmalıdır. Muayenede rahimde adet düzensizliğine neden olacak yumurtalık kisti, miyom, polip gibi sorunların dışında, kadının hormon değerleri kontrol edilir. Adet düzensizliğine etki edecek sebepler tedavi edildiğinde, adet kanamaları kendiliğinden düzene girecektir.

Kadinvekadin.net özel içeriğidir.